Farba odchodzi płatami po letnim malowaniu najczęściej wtedy, gdy nowa powłoka nie uzyskała trwałej przyczepności do podłoża. Jedną z możliwych przyczyn jest zbyt wysoka temperatura ściany, szczególnie na elewacji wystawionej na bezpośrednie słońce. Rozgrzane podłoże może powodować zbyt szybkie odparowanie wody z farby, skrócić czas prawidłowego formowania powłoki i osłabić jej związanie ze ścianą — informuje redakcja domenzi.pl.
Sama wysoka temperatura nie przesądza jednak o przyczynie uszkodzenia. Płatami może odchodzić również farba nałożona na zakurzoną, wilgotną, zatłuszczoną lub wcześniej łuszczącą się powierzchnię. Znaczenie mają też brak odpowiedniego gruntowania, zbyt krótki czas sezonowania nowego tynku, niezgodność nowej farby ze starą powłoką oraz malowanie kolejnej warstwy przed wyschnięciem poprzedniej. Sposób odspajania powłoki często pozwala ustalić, na którym etapie wykonano błąd.
Czy nagrzana ściana mogła spowodować odpadanie farby
Mogła, zwłaszcza gdy prace prowadzono na elewacji w pełnym słońcu albo w pomieszczeniu, którego ściana była intensywnie nagrzewana przez duże przeszklenie. Temperatura samego podłoża może być wyższa niż temperatura powietrza wskazywana przez termometr lub prognozę pogody.
Caparol ostrzega, że przy bezpośrednim nasłonecznieniu i silnym wietrze farba może wysychać zbyt szybko. Producent wskazuje, że w skrajnych warunkach prowadzi to do odparzeń oraz wad powłoki, a podczas pracy powyżej 30°C mogą pojawić się zaburzenia przyczepności i wytrzymałości materiału.
„Przy pracy w temperaturach powyżej 30°C mogą wystąpić zaburzenia wytrzymałości i przyczepności produktów” — wskazuje Caparol w zaleceniach dotyczących prac wykonywanych latem.
Nie oznacza to, że każda farba nakładana przy temperaturze 27–30°C musi odpaść. Graniczne warunki zależą od rodzaju produktu, dlatego wiążące są wartości zapisane w karcie technicznej konkretnej farby. Dla części materiałów elewacyjnych dopuszczalny zakres temperatury podłoża i otoczenia wynosi od +5°C do +30°C. Inne produkty do wnętrz mają niższą górną granicę.
Przykładowo producent farby Beckers Designer Collection podaje, że malowana powierzchnia musi być sucha, temperatura powietrza powinna mieścić się między +5°C a +25°C, a wilgotność względna nie może przekraczać 80%.
„Wszystkie powierzchnie malowane muszą być suche” — zapisano w oficjalnych warunkach stosowania farby Beckers Designer Collection.
Malowanie przy dopuszczalnej temperaturze powietrza nie wystarcza, jeżeli powierzchnia ściany jest znacznie cieplejsza.
Jak wysoka temperatura niszczy świeżą powłokę
Farby dyspersyjne i elewacyjne potrzebują określonego czasu, aby po odparowaniu wody lub rozpuszczalnika utworzyć ciągłą, przyczepną warstwę. Jeżeli woda odparowuje zbyt gwałtownie, powierzchnia może wyschnąć szybciej niż głębsza część powłoki.
W praktyce na rozgrzanej ścianie mogą wystąpić następujące problemy:
- farba szybko gęstnieje podczas rozprowadzania i nie zwilża prawidłowo podłoża;
- wałek pozostawia widoczne pasy, łączenia i ślady poprawek;
- powłoka wysycha powierzchniowo, zanim utworzy trwałe połączenie ze ścianą;
- pojawiają się pęcherze, odparzenia albo miejsca o słabszej przyczepności;
- kolejna warstwa może pociągnąć i oderwać warstwę nałożoną wcześniej.
Ryzyko rośnie przy silnym wietrze, niskiej wilgotności powietrza i bezpośrednim promieniowaniu słonecznym. Wszystkie te czynniki przyspieszają oddawanie wody przez świeżą farbę. Z tego powodu producenci systemów elewacyjnych zalecają stosowanie siatek ochronnych na rusztowaniach oraz prowadzenie prac po zacienionej stronie budynku.
W karcie technicznej jednego z produktów Caparol wskazano, że podczas nakładania i schnięcia temperatura otoczenia oraz podłoża nie może być niższa niż +5°C ani wyższa niż +30°C. Producent zabrania także pracy bezpośrednio na słońcu, przy silnym wietrze, mgle oraz dużej wilgotności.
„Nie pracować bezpośrednio na słońcu, na silnym wietrze, we mgle ani przy dużej wilgotności powietrza” — podaje Caparol w warunkach obróbki materiału.
Jak sprawdzić, dlaczego farba odchodzi płatami
Najpierw trzeba ustalić, która warstwa straciła przyczepność. Oględziny oderwanego fragmentu są bardziej miarodajne niż samo położenie uszkodzenia.
Jeżeli od spodu płata widać gładką, czystą warstwę nowej farby, a na ścianie pozostała stara powłoka, problem powstał prawdopodobnie na styku obu farb. Przyczyną może być kurz, tłuszcz, zbyt gładka powierzchnia albo niezgodność materiałów.
Jeżeli razem z nową farbą odchodzi stara warstwa, do naprawy nie wystarczy ponowne pomalowanie. Słaba jest wcześniejsza powłoka i musi zostać usunięta aż do stabilnego podłoża.
Jeśli na oderwanym fragmencie pozostaje pył, kredowy osad, ziarna tynku lub fragmenty gładzi, uszkodzenie dotyczy podłoża. Możliwą przyczyną jest osypujący się tynk, niezwiązana gładź albo brak właściwego gruntu.
Sprawdzić należy przede wszystkim:
- Czy ściana jest sucha i nie ma zacieków, wykwitów ani śladów przecieku.
- Czy pozostała farba mocno trzyma się podłoża i nie odchodzi pod naciskiem szpachelki.
- Czy pod powierzchnią nie ma pyłu, kredowego nalotu lub starej farby klejowej.
- Czy łuszczenie występuje wyłącznie na nasłonecznionej ścianie.
- Czy uszkodzenia pojawiły się przy oknach, narożnikach, rurach lub miejscach narażonych na wilgoć.
Jeżeli farba odpada przede wszystkim na jednej silnie nasłonecznionej elewacji, warunki termiczne są istotną wskazówką. Nie zastępują jednak kontroli wilgotności i nośności podłoża.
Nie tylko upał. Najczęstsze przyczyny łuszczenia farby
Jednym z najczęstszych błędów jest nakładanie nowej farby na powłokę, która już wcześniej nie była związana ze ścianą. Nowa warstwa może początkowo wyglądać prawidłowo, ale podczas wysychania powstają naprężenia. Wówczas odspaja się cały układ, łącznie ze starą farbą.
Podobny efekt daje pozostawienie pyłu po szlifowaniu gładzi. Farba łączy się wtedy z warstwą kurzu, a nie z właściwym podłożem. Po wyschnięciu może odchodzić szerokimi płatami.
Gruntowanie jest potrzebne przede wszystkim na podłożach nowych, chłonnych, pylących lub miejscowo naprawianych. Preparat gruntujący powinien zostać dobrany do rodzaju ściany oraz farby. Nie należy natomiast nakładać nadmiernej ilości gruntu, ponieważ może utworzyć szklistą, słabo przyczepną powierzchnię.
Dulux zaleca gruntowanie po całkowitym usunięciu starej powłoki oraz odpowiednie przygotowanie podłoża przed ponownym malowaniem. Producent wskazuje także, że ścianę trzeba oczyścić i ocenić jej stan przed nałożeniem kolejnych warstw.
Przyczyną odspajania może być również wilgoć pochodząca z przecieku, kondensacji pary wodnej albo podciągania kapilarnego. Farba tworzy warstwę ograniczającą swobodne odparowanie wody. Rosnące ciśnienie pary lub sole przemieszczające się w murze mogą powodować pęcherze i oddzielanie powłoki.
Jak naprawić ścianę, z której odpada farba
Luźnej powłoki nie należy przyklejać gruntem ani zakrywać kolejną warstwą. Tak wykonana naprawa pozostawia pod spodem niestabilny materiał i zwykle prowadzi do ponownego łuszczenia.
Prawidłowa kolejność prac obejmuje:
- Usunięcie wszystkich odspojonych fragmentów skrobakiem lub szpachelką.
- Poszerzenie naprawianego miejsca do granicy mocno związanej powłoki.
- Zeszlifowanie ostrych krawędzi między starą farbą a odsłoniętym podłożem.
- Dokładne odpylenie, umycie i wysuszenie ściany.
- Usunięcie źródła wilgoci, jeżeli występują zacieki lub zawilgocenie.
- Naprawę ubytków odpowiednią masą i zachowanie czasu jej wysychania.
- Zagruntowanie odsłoniętych, chłonnych lub pylących miejsc.
- Nałożenie farby zgodnie z kartą techniczną produktu.
Jeżeli stara powłoka odchodzi na dużej powierzchni, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest usunięcie jej z całej ściany. Pozostawienie wielu słabych fragmentów powoduje, że granica kolejnego uszkodzenia może pojawić się poza miejscem pierwszej naprawy.
Na elewacji prace należy zaplanować tak, aby ściana pozostawała zacieniona podczas nakładania i początkowego schnięcia farby. Nie wystarczy rozpocząć malowania rano, jeżeli po kilkudziesięciu minutach powierzchnia znajdzie się w pełnym słońcu.
Kiedy można ponownie malować
Ponowne malowanie można rozpocząć dopiero po usunięciu przyczyny uszkodzenia, ustabilizowaniu podłoża i całkowitym wyschnięciu zastosowanych materiałów naprawczych. Czas zależy od rodzaju masy, gruntu, farby, temperatury i wilgotności.
Dla farby Beckers Designer Collection producent podaje pyłosuchość po około godzinie i możliwość nakładania następnej warstwy po około czterech godzinach przy temperaturze +23°C oraz wilgotności względnej 50%. Są to jednak parametry konkretnego produktu i określonych warunków laboratoryjnych.
Caparol informuje, że niższa temperatura i wyższa wilgotność wydłużają schnięcie. W przypadku nowych tynków producent wskazuje również konieczność odpowiedniego sezonowania; dla części systemów przy +20°C i wilgotności 65% okres przed malowaniem wynosi zwykle około dwóch tygodni.
Decydująca jest karta techniczna farby użytej do naprawy, a nie uniwersalny odstęp czasowy przyjęty dla wszystkich produktów.
Jak uniknąć ponownego odspajania farby
Przed rozpoczęciem pracy trzeba sprawdzić prognozę pogody, ale również temperaturę samej ściany. Pomiar można wykonać termometrem powierzchniowym lub bezdotykowym. Na elewacji wynik powinien być sprawdzony w kilku miejscach, zwłaszcza na ciemnych i nasłonecznionych fragmentach.
Nie należy malować powierzchni nagrzanej bezpośrednim słońcem. Prace prowadzi się po zacienionej stronie budynku, zgodnie z dopuszczalnym zakresem temperatur podanym przez producenta. Trzeba też uwzględnić warunki w czasie schnięcia, ponieważ przekroczenie granicznej temperatury po zakończeniu nakładania nadal może wpływać na świeżą powłokę.
Najważniejsze zasady są trzy:
- podłoże musi być suche, czyste, stabilne i właściwie przygotowane;
- temperatura ściany, powietrza i materiału musi mieścić się w zakresie z karty technicznej;
- farba musi mieć czas na wyschnięcie bez ostrego słońca, silnego wiatru, deszczu i nadmiernej wilgotności.
Odchodzenie farby szerokimi płatami oznacza utratę przyczepności jednej z warstw. Jeżeli problem pojawił się po letnim malowaniu, nagrzana ściana jest realną przyczyną, szczególnie przy bezpośrednim nasłonecznieniu i temperaturze podłoża przekraczającej limit produktu. Naprawę trzeba jednak poprzedzić sprawdzeniem wilgotności, nośności starej farby oraz sposobu przygotowania powierzchni.
Więcej porad o ogrodzie, warzywniku i pielęgnacji roślin znajdziesz w naszych artykułach, a także polecamy materiał: Odbiór mieszkania od dewelopera: lista usterek, narzędzia i protokół odbioru
