Cięcie malin w sierpniu po zakończeniu zbiorów dotyczy przede wszystkim odmian letnich, które owocują na pędach dwuletnich. Po zebraniu ostatnich owoców stare pędy trzeba usunąć tuż przy ziemi, natomiast młode, silne przyrosty z bieżącego roku pozostawić — to właśnie one mają wydać owoce w następnym sezonie. domenzi.pl informuje, że po zbiorach pozostawia się kilka zdrowych młodych pędów, a te, które już owocowały, usuwa się przy ziemi.
Nie można jednak zastosować tej samej zasady do wszystkich malin. Odmiany powtarzające owocowanie, nazywane często jesiennymi, wydają podstawowy plon na pędach jednorocznych i prowadzi się je inaczej. W ich przypadku pełne usuwanie pędów wykonuje się zwykle dopiero po sezonie, późną jesienią albo wczesną wiosną.
Najważniejszym zadaniem w sierpniu jest więc najpierw ustalenie, czy roślina należy do grupy malin letnich, czy powtarzających owocowanie.
Maliny letnie: po owocowaniu wycina się stare pędy przy ziemi
Maliny letnie owocują na pędach, które wyrosły w poprzednim sezonie. Po zakończeniu zbiorów takie pędy nie są już potrzebne do przyszłorocznego owocowania. Instytutowe zalecenia zawarte w metodyce integrowanej produkcji malin wskazują, że stare, owocujące pędy należy wyciąć tuż przy powierzchni ziemi, a przy konstrukcji pozostawić młode, silne i zdrowe przyrosty.
„Po zakończeniu zbiorów owoców stare pędy, które już owocowały, wycina się tuż przy ziemi”
(oficjalna metodyka integrowanej produkcji malin, Gov.pl).
W praktyce oznacza to, że w sierpniu należy przede wszystkim znaleźć pędy, na których znajdowały się owoce. Zwykle są bardziej zdrewniałe, często mają zaschnięte boczne odgałęzienia po owocostanach i wyraźnie różnią się od młodych, tegorocznych przyrostów.
Do usunięcia są przede wszystkim:
- pędy dwuletnie, które zakończyły już owocowanie;
- pędy zaschnięte, złamane lub wyraźnie uszkodzone;
- pędy z objawami chorobowymi, zwłaszcza zamieraniem, przebarwieniami i pękaniem kory.
Cięcia nie wykonuje się „na wysokości kilku centymetrów” tylko po to, żeby zostawić fragment starego pędu. W przypadku malin letnich owocujące pędy usuwa się możliwie nisko. Pozostawione stare części nie tworzą przyszłorocznego plonu, a mogą zagęszczać plantację.
Tych młodych pędów nie wolno wyciąć
Największy błąd po zbiorach polega na skoszeniu lub wycięciu wszystkich pędów malin letnich. Tegoroczne przyrosty są materiałem owoconośnym na kolejny sezon. University of Minnesota Extension wyjaśnia wprost, że maliny letnie owocują na floricanes, czyli pędach w drugim roku wzrostu; usunięcie wszystkich pędów oznacza brak letniego zbioru w następnym roku.
“If you mow all the canes, you won’t have a crop the next summer.”
(University of Minnesota Extension, zalecenia dotyczące malin letnich).
Polska metodyka zaleca po zbiorach przywiązanie do konstrukcji 5–6 młodych, silnych i zdrowych pędów. Nadmiar jednorocznych pędów jest następnie usuwany. Przy prowadzeniu amatorskim dokładna liczba może zależeć od sposobu uprawy i rozstawy, ale sama zasada pozostaje taka sama: stare pędy po zbiorze usuwa się, a najlepsze młode zostawia.
Pozostawione pędy powinny być:
- zdrowe i nieuszkodzone;
- silne, dobrze rozwinięte i odpowiednio rozmieszczone;
- przywiązane do podpory, jeśli odmiana tego wymaga.
Royal Horticultural Society również wskazuje obecnie przy malinach letnich jako bieżące zadanie ogrodnicze przycinanie pędów po owocowaniu oraz ich podwiązywanie. RHS rozróżnia przy tym dwie podstawowe grupy: summer-fruiting i autumn-fruiting, które wymagają odmiennego sposobu prowadzenia.
“Prune summer-fruiting raspberries.”
(Royal Horticultural Society, aktualny kalendarz prac przy malinach).
Maliny jesienne tnie się inaczej
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku malin powtarzających owocowanie. Ich pędy jednoroczne zaczynają owocować w drugiej części lata i mogą dawać owoce jeszcze jesienią. Dlatego sierpniowe wycięcie wszystkich nowych pędów oznaczałoby usunięcie właśnie tej części rośliny, która ma wydać bieżący plon.
Polska metodyka integrowanej produkcji malin podaje, że na plantacjach odmian powtarzających wszystkie pędy są usuwane późną jesienią lub wczesną wiosną. University of Minnesota Extension podaje analogiczną zasadę dla malin owocujących na pędach jednorocznych: ścina się je przy ziemi w okresie spoczynku, późną jesienią albo wczesną wiosną.
Dlatego przed sięgnięciem po sekator trzeba sprawdzić termin owocowania konkretnej odmiany. Jeżeli krzew wydał cały plon wczesnym lub środkowym latem i teraz zostały na nim stare, pozbawione owoców pędy, najczęściej chodzi o malinę letnią. Jeżeli w sierpniu na młodych pędach pojawiają się dopiero kwiaty lub owoce, roślina może należeć do odmian powtarzających.
Nie należy kierować się wyłącznie kalendarzem. Decydują typ odmiany i pęd, na którym powstają owoce.
Dlaczego starych pędów nie warto zostawiać do następnego roku
Usuwanie pędów po owocowaniu nie służy wyłącznie uporządkowaniu krzewów. Zbyt gęste nasadzenie ogranicza przewiew i spowalnia wysychanie roślin po deszczu. Polska metodyka wskazuje, że rozluźnienie krzewów poprawia ich osuszanie i ogranicza warunki sprzyjające chorobom grzybowym.
University of Minnesota zaleca usuwanie starych floricanes po zbiorach także jako jeden ze sposobów ograniczania źródeł infekcji odpowiedzialnych za plamistość liści malin. Utrzymywanie wąskich, niezagęszczonych rzędów poprawia cyrkulację powietrza i pozwala liściom szybciej wysychać.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na pędy, na których:
- liście więdną mimo obecności wody w glebie;
- podstawa łodygi ciemnieje;
- kora pęka;
- pęd staje się kruchy i łatwo odłamuje się przy podstawie;
- widoczne są drobne czarne struktury na porażonym drewnie.
RHS opisuje takie symptomy przy zamieraniu pędów malin i zaleca usuwanie porażonych części oraz cięcie w suchych warunkach. Przy cięciu chorych pędów rekomendowana jest również dezynfekcja sekatora pomiędzy kolejnymi cięciami.
Kiedy dokładnie ciąć maliny po zbiorach
W przypadku malin letnich nie trzeba czekać do późnej jesieni. Gdy dany pęd definitywnie zakończył owocowanie, można go usunąć po zbiorach. RHS wskazuje okres po owocowaniu jako czas przycinania malin letnich, a polska metodyka również nakazuje wycinanie starych pędów po zakończeniu zbioru.
Zabieg najlepiej wykonać podczas suchej pogody. RHS zaleca cięcie malin w suchych okresach, ponieważ rany są miejscem, przez które mogą przenikać patogeny powodujące zamieranie pędów.
Po cięciu warto od razu uporządkować pozostawione młode pędy. W malinach prowadzonych przy drutach należy je rozmieścić i przywiązać tak, żeby nie tworzyły zwartej ściany. Polska metodyka wskazuje 5–6 silnych i zdrowych młodych pędów przywiązywanych do konstrukcji po usunięciu starszych części rośliny.
Najprostsza zasada przed użyciem sekatora
Jeżeli są to maliny letnie, które właśnie skończyły owocowanie, wycina się przy ziemi pędy, z których zebrano owoce. Młode, tegoroczne pędy trzeba zachować, ponieważ będą owocowały w kolejnym sezonie.
Jeżeli są to maliny powtarzające owocowanie, których młode pędy owocują od późnego lata do jesieni, nie należy ścinać ich w sierpniu po zbiorze kilku pierwszych owoców. Przy standardowym prowadzeniu pełne cięcie wykonuje się w okresie spoczynku — późną jesienią albo wczesną wiosną.
Więcej porad o ogrodzie, warzywniku i pielęgnacji roślin znajdziesz w naszych artykułach, a także polecamy materiał: Wniosek o warunki zabudowy przed końcem sierpnia 2026 — kto powinien zdążyć i co grozi właścicielowi działki
