Główny Inspektorat Sanitarny poinformował 3 listopada 2026 roku o przekazaniu dodatkowych 8400 dawek szczepionki przeciw HPV. To ostatnia dodatkowa pula szczepionek przeciw HPV w czasowym programie przeznaczonym dla młodych dorosłych. Z bezpłatnego szczepienia mogą korzystać kobiety i mężczyźni, którzy ukończyli 18 lat, ale nie ukończyli jeszcze 26. roku życia. Jest jednak istotny warunek: pierwszą dawkę trzeba przyjąć przed 25. urodzinami, a pełny trzydawkowy cykl zakończyć najpóźniej 31 maja 2027 roku, informuje redakcja domenzi.pl.
Najważniejsza zmiana dotyczy dostępności preparatu. Od 1 listopada 2026 roku placówki medyczne nie mogą już składać nowych zamówień na szczepionki w ramach tego programu. Realizowane będą wyłącznie zgłoszenia przekazane wcześniej, zgodnie z kolejnością i dostępnymi zapasami. Oznacza to, że osoby spełniające kryterium wieku nadal mogą otrzymać bezpłatną szczepionkę, ale nie każda przychodnia musi dysponować odpowiednią liczbą dawek. Wyjaśniamy, kto zachował możliwość szczepienia, jak sprawdzić dostępność i dlaczego listopad jest szczególnie ważny.
GIS przekazuje 8400 dodatkowych dawek. To ostatnia transza szczepionki przeciw HPV
Program bezpłatnych szczepień przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) dla młodych dorosłych rozpoczął się 1 października 2026 roku. Początkowo Ministerstwo Zdrowia przeznaczyło na ten cel 51 tysięcy dawek preparatu Cervarix. Zainteresowanie okazało się na tyle duże, że na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego zdecydowano o przekazaniu kolejnych 8400 dawek.
Łącznie przewidziano zatem 59 400 dawek, co odpowiada 19 800 pełnym trzydawkowym cyklom szczepienia. Nie oznacza to jednak, że dokładnie tyle osób zostało już zaszczepionych. Jest to liczba wynikająca z podziału całej puli przez trzy dawki potrzebne jednej osobie.
W komunikacie opublikowanym 3 listopada 2026 roku GIS jednoznacznie określił charakter dodatkowej dostawy.
„Ta druga transza szczepionki jest ostatnią w ramach powyższego terminowego programu”.
Dodatkowe dawki to preparat Cervarix o numerze serii AHPVA467AD, którego termin ważności upływa 31 stycznia 2028 roku. Nie zmienia to jednak daty zakończenia finansowania szczepień w programie dla młodych dorosłych. Obowiązujący termin to 31 maja 2027 roku.
Ważniejsza dla pacjentów jest decyzja dotycząca zamówień. GIS poinformował:
„Z dniem 1 listopada 2026 r. zakończono przyjmowanie nowych zapotrzebowań na szczepionkę przeciw HPV”.
Oznacza to, że dodatkowa pula nie otwiera nowego naboru dla placówek. Szczepionki będą przekazywane przychodniom, które zgłosiły zapotrzebowanie przed 1 listopada, o ile wystarczy dostępnych dawek. Dlatego bezpłatne szczepienia przeciw HPV w 2026 roku dla dorosłych są nadal możliwe, lecz zależą również od tego, czy dana placówka posiada preparat albo otrzyma go w ramach wcześniejszego zamówienia.
Kto może jeszcze otrzymać bezpłatną szczepionkę przeciw HPV?
Czasowy program obejmuje młodych dorosłych niezależnie od płci. Szczepienie przeznaczono dla osób wcześniej niezaszczepionych, które nie rozpoczęły jeszcze cyklu szczepień przeciw HPV. Podstawowe kryterium to ukończenie 18. roku życia i rozpoczęcie szczepienia przed ukończeniem 25 lat.
Osoba, która rozpoczęła cykl w odpowiednim wieku, może przyjąć kolejne dawki również po 25. urodzinach, pod warunkiem zachowania zasad programu i zakończenia szczepienia w wyznaczonym terminie.
| Grupa pacjentów | Możliwość bezpłatnego szczepienia |
|---|---|
| Osoby po ukończeniu 18 lat, przed 25. urodzinami | Tak, jeśli spełniają warunki programu i szczepionka jest dostępna. |
| Osoby, które ukończyły 25 lat i wcześniej rozpoczęły cykl | Tak, mogą dokończyć szczepienie zgodnie z zasadami programu. |
| Osoby, które ukończyły 25 lat i nie przyjęły pierwszej dawki | Nie mogą rozpocząć szczepienia w tym czasowym programie. |
| Dzieci i młodzież w wieku 9–14 lat | Tak, w odrębnym powszechnym programie szczepień przeciw HPV. |
| Młodzież od 14. do ukończenia 18. roku życia | Może skorzystać z bezpłatnego preparatu Cervarix w ramach refundacji aptecznej. |
| Starsi dorośli | Nie są objęci opisywanym programem; mogą sprawdzić dostępne zasady refundacji. |
Trzeba przy tym rozróżnić program HPV dla młodych dorosłych od stałego programu szczepień dzieci i młodzieży. Ostatnia dodatkowa transza ogłoszona przez GIS dotyczy pierwszej z tych grup, a nie wszystkich szczepień przeciw HPV finansowanych ze środków publicznych.
Jak wyjaśnia Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB, dla osób nieobjętych programem dla młodych dorosłych istnieją także inne możliwości finansowania szczepienia.
„Dodatkowo szczepionka Cervarix dostępna jest w ramach 50% refundacji dla dorosłych”.
Refundacja apteczna i czasowy program GIS to dwa różne mechanizmy. W pierwszym przypadku znaczenie mają recepta i uprawnienia refundacyjne pacjenta, natomiast w drugim szczepionka jest udostępniana placówce realizującej program.
Trzy dawki do 31 maja 2027 roku. Dlaczego termin jest tak ważny?
Termin zakończenia szczepień przeciw HPV dla młodych dorosłych został ustalony na 31 maja 2027 roku. W programie stosowany jest wyłącznie dwuwalentny preparat Cervarix, podawany w schemacie trzech dawek: 0, 1 i 6 miesięcy.
W praktyce oznacza to, że druga dawka przypada miesiąc po pierwszej, a trzecia około sześciu miesięcy od rozpoczęcia szczepienia. Osoba, która otrzyma pierwszą dawkę w listopadzie 2026 roku, może zakończyć cykl w maju 2027 roku, jeśli zachowa wymagane odstępy.
| Dawka | Przykładowy termin przy rozpoczęciu w listopadzie |
|---|---|
| Pierwsza | Listopad 2026 |
| Druga | Grudzień 2026 |
| Trzecia | Maj 2027 |
Przykładowe miesiące nie zastępują indywidualnego harmonogramu ustalanego przez personel medyczny. Dokładne daty powinny uwzględniać wymagane odstępy między dawkami oraz możliwość wykonania szczepienia w przychodni.
GIS już w komunikacie z 2 października 2026 roku wskazywał, że rozpoczęcie szczepienia powinno nastąpić w październiku lub listopadzie. Tylko taki harmonogram pozwala zasadniczo zmieścić standardowy sześciomiesięczny cykl w okresie finansowania programu.
Warto też pamiętać, że rozpoczęcie szczepienia nie gwarantuje automatycznie dostępności preparatu na kolejne wizyty. Przy umawianiu pierwszej dawki należy zapytać placówkę o organizację całego cyklu i sposób zabezpieczenia kolejnych dawek.
Gdzie sprawdzić dostępność szczepionki HPV i jak zapisać się na szczepienie?
Szczepienia w czasowym programie dla młodych dorosłych wykonują placówki podstawowej opieki zdrowotnej posiadające umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Kwalifikację oraz podanie preparatu przeprowadza lekarz albo inna uprawniona osoba wykonująca zawód medyczny, w szczególności pielęgniarka lub położna.
Najważniejsze jest obecnie ustalenie, czy przychodnia posiada szczepionkę z wcześniejszych dostaw lub oczekuje na realizację zamówienia zgłoszonego przed 1 listopada.
Pacjent, który chce skorzystać z programu, powinien:
- Skontaktować się z przychodnią POZ realizującą szczepienia ochronne.
- Zapytać, czy placówka dysponuje preparatem Cervarix przeznaczonym dla młodych dorosłych.
- Potwierdzić, że spełnia warunki wieku i wcześniejszego statusu szczepienia.
- Ustalić termin kwalifikacji oraz pierwszej dawki.
- Poprosić o harmonogram umożliwiający zakończenie pełnego cyklu do 31 maja 2027 roku.
Jeżeli jedna przychodnia nie ma szczepionki, można zapytać w innej placówce POZ. Nie ma jednak gwarancji, że wszystkie punkty będą miały dostępne dawki, ponieważ zamówienia złożone przed terminem granicznym są realizowane zależnie od dostępności.
Dobrze też odróżnić szczepienie od badań wykrywających zakażenie HPV. Szczepionka ma zapobiegać określonym zakażeniom i ich następstwom, natomiast test HPV HR służy wykrywaniu zakażeń typami wirusa wysokiego ryzyka. Więcej na temat badań profilaktycznych finansowanych przez NFZ, w tym testów HPV u kobiet, wyjaśniamy w artykule badania profilaktyczne 2026 – co można wykonać na NFZ.
Warto również sprawdzać możliwości innych szczepień ochronnych w przychodniach i aptekach. Poszczególne preparaty podlegają odmiennym zasadom refundacji, które opisaliśmy w poradniku o szczepieniach przeciw grypie jesienią 2026 roku.
Dlaczego szczepienie przeciw HPV ma znaczenie także dla dorosłych?
HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, jest jedną z najczęstszych przyczyn zakażeń przenoszonych podczas kontaktów seksualnych. Niektóre typy wirusa mogą prowadzić do rozwoju zmian przednowotworowych i nowotworów.
Szczególne znaczenie mają typy HPV-16 i HPV-18, przeciwko którym skierowany jest dwuwalentny preparat Cervarix. Zakażenia tymi typami odpowiadają za znaczną część przypadków raka szyjki macicy. HPV może mieć także związek z nowotworami odbytu, prącia oraz części nowotworów jamy ustnej i gardła.
Szczepienie przeciw HPV ma charakter profilaktyczny. Nie leczy istniejącego zakażenia i nie usuwa zmian, które już powstały. Jego zadaniem jest ograniczanie ryzyka przyszłych zakażeń typami wirusa objętymi działaniem preparatu.
Największą skuteczność szczepienie osiąga przed pierwszym kontaktem z HPV. Nie oznacza to jednak, że osoba dorosła, która rozpoczęła aktywność seksualną, automatycznie nie może odnieść korzyści. Może nadal nie mieć kontaktu z określonymi typami wirusa, przeciw którym działa szczepionka.
Decyzję o szczepieniu i ewentualnych przeciwwskazaniach należy omówić podczas kwalifikacji medycznej. Pacjent powinien poinformować personel między innymi o wcześniejszych ciężkich reakcjach alergicznych na szczepionki oraz istotnych problemach zdrowotnych.
Szczepienie nie zastępuje również badań przesiewowych raka szyjki macicy. Kobiety objęte programem profilaktycznym powinny wykonywać zalecane badania niezależnie od tego, czy zostały zaszczepione przeciw HPV.
Informacje dotyczące możliwości szczepień dzieci, młodzieży i dorosłych są dostępne na stronie Ministerstwa Zdrowia. To ważne, ponieważ zakończenie dodatkowych dostaw dla jednej grupy wiekowej nie oznacza likwidacji wszystkich bezpłatnych szczepień przeciw HPV w Polsce.
FAQ – najczęstsze pytania o ostatnią pulę szczepionek HPV
Czy po 1 listopada 2026 roku można jeszcze zaszczepić się przeciw HPV za darmo?
Tak, jeżeli pacjent spełnia warunki programu i placówka dysponuje preparatem. Od 1 listopada zamknięto możliwość składania nowych zamówień przez przychodnie, a nie wykonywania wszystkich szczepień. Realizacja programu dla dorosłych jest przewidziana do 31 maja 2027 roku.
Czy osoba w wieku 25 lat może skorzystać z dodatkowej puli szczepionek?
Tak, ale tylko jeśli rozpoczęła cykl przed ukończeniem 25 lat i spełnia pozostałe warunki programu. Osoba, która ma już 25 lat i nie otrzymała wcześniej pierwszej dawki, nie może rozpocząć szczepienia w tym czasowym programie.
Czy bezpłatne szczepienie przeciw HPV przysługuje również mężczyznom?
Tak. Program dla młodych dorosłych obejmuje zarówno kobiety, jak i mężczyzn w odpowiednim wieku. HPV może powodować choroby nowotworowe u obu płci, dlatego profilaktyka nie ogranicza się do ochrony przed rakiem szyjki macicy.
Czy można otrzymać bezpłatną szczepionkę HPV w aptece?
W ramach czasowego programu GIS szczepienia dorosłych realizowane są w placówkach POZ. Osobno istnieje system refundacji aptecznej preparatu Cervarix, w którym obowiązują inne zasady. Dlatego przed wykupieniem szczepionki warto ustalić, z jakiego rodzaju finansowania można skorzystać.
Czy dodatkowe 8400 dawek oznacza, że rozpoczęto nowy program szczepień?
Nie. Jest to uzupełnienie puli przeznaczonej na program rozpoczęty 1 października 2026 roku. GIS określił tę dostawę jako ostatnią, a od 1 listopada nie przyjmuje nowych zamówień od placówek. Nie ogłoszono kolejnej transzy w ramach tego programu.
Czy po szczepieniu przeciw HPV trzeba nadal wykonywać testy HPV i cytologię?
Tak. Szczepienie zmniejsza ryzyko zakażeń określonymi typami HPV, ale nie zapewnia ochrony przed wszystkimi typami onkogennymi. Dlatego osoby objęte programem badań przesiewowych powinny nadal korzystać z diagnostyki zalecanej przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ.
Najważniejszy wniosek z komunikatu GIS z 3 listopada 2026 roku jest prosty: dodatkowa pula szczepionek daje możliwość kontynuowania bezpłatnych szczepień młodych dorosłych, lecz nie oznacza nieograniczonej dostępności. Osoby, które spełniają kryteria i chcą rozpocząć szczepienie, powinny sprawdzić sytuację w POZ jeszcze w listopadzie. Z kolei pacjenci po pierwszej dawce powinni upewnić się, że ich harmonogram pozwoli zakończyć pełny cykl do 31 maja 2027 roku.
Więcej porad o ogrodzie, warzywniku i pielęgnacji roślin znajdziesz w naszych artykułach, a także polecamy materiał: Oczy pieką po kilku godzinach w ciepłym pomieszczeniu: jak odróżnić suche powietrze od choroby oczu i kiedy iść do lekarza
