Mszyce to jeden z najczęstszych szkodników roślin w polskich ogrodach, na balkonach i w domach. Małe, zielone, czarne lub różowe – colonizują pędy i liście roślin, wysysają soki i przenoszą wirusy. Jak pisaliśmy o zwalczaniu ślimaków i uprawie marchwi – szkodniki ogrodowe najlepiej zwalczać wielotorowo. Mszyce atakują i rośliny ozdobne jak róże i – dlatego wiedza o ich zwalczaniu jest kluczowa dla każdego ogrodnika.
Gatunki mszyc w Polsce – jak je rozpoznać
Mszyca różana (Macrosiphum rosae): zielona lub różowa, do 3 mm. Atakuje róże, jabłonie, gruszki. Przenosi wirusy
Mszyca czarna (Aphis fabae): czarna, kolonie na fasoli, buraku, kaliinie. Masowo pojawia się w czerwcu
Mszyca korzeniowa: ukryta, atakuje korzenie. Trudna do wykrycia – roślina więdnie bez powodu
Mszyca wełnista (Eriosoma lanigerum): biały wełnisty nalot na jabłoniach i cyprysach. Trudna do wyeliminowania
Mszyca winorośli (Daktylosphaira): szczeglnie niebezpieczna dla winorośli
Dlaczego mszyce są tak groźne
Ssanie soków: osłabienie rośliny, deformacja i zwijanie liści, opadanie pąków
Przenoszenie wirusów: ponad 100 wirusów roślinnych przenoszonych przez mszyce. Wirus mozaiki ogórkowej, liściozwoju ziemniaka – brak lekarstwa
Szybkie namnażanie: mszyca rodzi żywe młode bez zapłodnienia (partenogeneza). W ciągu 2 tygodni jedna mszyca = kolonia 100 osobników
Metody biologiczne i mechaniczne – bez chemii
1. Mycie wodą pod ciśnieniem
Mocny strumień zimnej wody zmywa mszyce z roślin. Powtarzaj co 2–3 dni
Skuteczność: 60–70%. Bezpieczne dla roślin i środowiska
Ograniczenie: przy silnym porażeniu i delikatnych roślinach
2. Mydło potasowe (naturalne mydło szare)
2–3 łyżki szarego mydła w 1 litrze wody. Opryskaj mszyce bezpośrednio
Mydło niszczy woskowatą pokrywę mszyc. Działa kontaktowo
Stosuj rano lub wieczorem – nie w pełnym słońcu (parzenie liści)
Powtarzaj co 3–5 dni przez 2–3 tygodnie
3. Napar z czosnku lub cebuli
5 ząbków czosnku lub 1 cebula + 1 litr wody. Gotuj 30 minut, ostudź, rozcieńcz 1:5 z wodą
Zapach odstraszy mszyce. Stosuj profilaktycznie i przy małych koloniach
4. Napar z pokrzywy
Gnojówka z pokrzywy 1:20 (opisana przy nawożeniu roślin). Nie tylko wzmacnia roślinę ale i odstraszy mszyce
Mszyce namnażają się błyskawicznie – jedna samica wydaje na świat żywe potomstwo bez zapłodnienia. Wczesna interwencja biologiczna jest najskuteczniejsza.
Naturalny wróg mszyc – jak go sprowadzić
Biedronka (Coccinella): jeden dorosły osobnik zjada 100–200 mszyc dziennie. Larwy biedronki są jeszcze żarłoczniejsze
Złotooka (Chrysoperla): larwy złotooków to najskuteczniejszy naturalny drapieżnik mszyc. Można kupić jaja złotooka w sklepach ogrodniczych (biopreparaty)
Pasożytnicze osy (Aphidius, Aphelinus): składają jaja w mszycach. Biokontrolery dostępne komercyjnie
Jak przyciągnąć biedronki do ogrodu: zrezygnuj z chemicznych insektycydów, posadź kwitnące zioła (koper, kolendra, kminek) – wabią dorosłe biedronki
Mrówki a mszyce – ważna relacja
Mrówki hodują mszyce jak bydło – opiekują się nimi w zamian za spadź (bogate w cukier wydzieliny). Jeśli widzisz mrówki na roślinie – szukaj mszyc. Odcinając mrówki od rośliny, umożliwiasz biedronkom i innym drapieżnikom dostęp:
Taśma lepna wokół pnia: uniemożliwia mrówkom wejście na roślinę
Linia miedzi lub olejem na pniu: naturalne bariery
Preparaty chemiczne – kiedy i jakie
Piretrum naturalne: wyciąg z chryzantemy piretrum. Naturalny, szybko się rozkłada (bezpieczny). Preparaty: Spruzit, Pyrena
Insektycydy systemiczne (imidakloprid, acetamiprid): wchłaniane przez roślinę – mszyca po zjedzeniu soku ginie. Bardzo skuteczne ale: zabijają pszczoły! Stosuj TYLKO po kwitnieniu, wieczorem
Spirotetramat: systemiczny, niszczy jaja i larwy mszyc, bezpieczniejszy dla pszczół. Movento
Olejek neem: naturalny insektycyd z nasion drzewa neem. Działa repelentnie i owobójczo. Bezpieczny dla środowiska
Mszyce na roślinach doniczkowych i balkonowych
Na balkonie: izolacja roślin atakowanych od pozostałych
