Przegląd komina przed sezonem grzewczym nie sprowadza się do zajrzenia do przewodu i wystawienia potwierdzenia wizyty. Obowiązujące w Polsce Prawo budowlane nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek zapewnienia co najmniej raz w roku kontroli stanu technicznego przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Jak informuje redakcja domenzi.pl, powołując się na Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, zakres takiej kontroli obejmuje m.in. drożność przewodów, ciąg kominowy, stan elementów instalacji, wentylację oraz dostęp umożliwiający jej bezpieczne czyszczenie i sprawdzanie.
Dla właściciela kluczowe jest rozróżnienie dwóch obowiązków, które bywają traktowane jako jedno: okresowej kontroli stanu technicznego oraz regularnego usuwania zanieczyszczeń z komina. Roczny przegląd nie zastępuje czyszczenia. W budynku ogrzewanym paliwem stałym przewody dymowe i spalinowe trzeba w okresie użytkowania czyścić co najmniej raz na 3 miesiące, a przy paliwie płynnym lub gazowym — co najmniej raz na 6 miesięcy. Przewody wentylacyjne podlegają czyszczeniu co najmniej raz w roku, jeżeli warunki użytkowania nie wymagają częstszych prac. Wynika to wprost z § 34 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.
Co dokładnie powinien sprawdzić kominiarz podczas kontroli
Zakres okresowej kontroli przewodów kominowych precyzuje Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. Nie chodzi wyłącznie o ocenę widocznej części komina na dachu.
Kontrolujący powinien sprawdzić przede wszystkim:
- czy wykonano zalecenia wydane podczas poprzedniej kontroli;
- drożność przewodów kominowych;
- siłę ciągu kominowego;
- stan przewodów na całej ich długości oraz powiązanych z nimi kanałów, czopuchów, włazów, drzwiczek rewizyjnych, ław i nasad kominowych;
- działanie wentylacji nawiewnej i wywiewnej w pomieszczeniach z urządzeniami grzewczymi;
- czy przewody są czyszczone z wymaganą częstotliwością;
- czy zapewniono odpowiedni dostęp do czyszczenia i kontroli komina;
- czy występują inne nieprawidłowości mogące stanowić zagrożenie dla ludzi albo mienia.
Szczególne znaczenie ma pomiar ciągu. GUNB wskazuje, że jego siła powinna być ustalana przy użyciu atestowanego urządzenia pomiarowego i zapewniać prawidłową pracę podłączonych urządzeń dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Sama wzrokowa ocena wylotu komina nie obejmuje więc pełnego zakresu okresowej kontroli opisanej przez nadzór budowlany.
„Ocena stanu technicznego […] powinna obejmować m.in. sprawdzenie […] drożności przewodów kominowych”.
(Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, wytyczne dotyczące kontroli stanu technicznego obiektów)
Kontrola obejmuje także elementy umożliwiające dotarcie do komina. Stan włazów, drabin, ław kominiarskich czy drzwiczek rewizyjnych nie jest elementem przypadkowym — figuruje w oficjalnym zakresie badania technicznego przewodów kominowych.
Kominiarz powinien również zwrócić uwagę na zmiany w podłączeniach i przewodach dokonane od poprzedniej kontroli oraz na warunki dopływu i usuwania powietrza w pomieszczeniu, w którym pracuje kocioł, piec lub inne urządzenie spalające paliwo.
Roczny przegląd a czyszczenie komina — to nie jest ten sam obowiązek
Art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego wymaga okresowej kontroli stanu technicznego instalacji gazowej oraz przewodów kominowych co najmniej raz w roku. Obowiązek dotyczy przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.
Oddzielnie przepisy ochrony przeciwpożarowej określają częstotliwość usuwania zanieczyszczeń.
W okresie użytkowania przewodów obowiązują następujące minima:
- paliwo stałe, np. drewno lub węgiel — co najmniej raz na 3 miesiące;
- paliwo płynne i gazowe — co najmniej raz na 6 miesięcy;
- przewody wentylacyjne — co najmniej raz w roku, o ile warunki użytkowania nie wymagają częstszego czyszczenia.
Dla przykładu właściciel domu z kotłem na drewno, który w sierpniu przeprowadził roczną kontrolę kominiarską, nie otrzymuje dzięki temu zwolnienia z kolejnych wymaganych czyszczeń przewodu dymowego.
Przegląd odpowiada na pytanie o stan techniczny instalacji, natomiast czyszczenie usuwa osady powstające podczas jej eksploatacji.
Państwowa Straż Pożarna przypomina o tej różnicy przed sezonem grzewczym. W komunikacie z 14 października 2025 r. PSP w Bartoszycach wskazywała, że przy paliwach stałych czyszczenie powinno następować co najmniej raz na 3 miesiące, a dodatkowo raz w roku trzeba przeprowadzić kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych.
„Dodatkowo: raz w roku należy przeprowadzić kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych”.
(Komenda Powiatowa PSP w Bartoszycach, komunikat z 14 października 2025 r.)
Za co odpowiada właściciel, a za co osoba wykonująca kontrolę
Prawo budowlane kieruje obowiązek przeprowadzenia kontroli do właściciela lub zarządcy obiektu. To właściciel albo zarządca ma dopilnować, aby obiekt został poddany wymaganej kontroli i aby została ona wykonana przez osobę mającą właściwe kwalifikacje.
Nie oznacza to jednak, że właściciel sam ocenia stan techniczny przewodów.
Podział obowiązków jest praktyczny:
- właściciel lub zarządca organizuje wymaganą kontrolę i zapewnia dostęp do instalacji;
- osoba uprawniona przeprowadza kontrolę w granicach swoich kwalifikacji;
- kontrolujący sporządza wymagany protokół;
- właściciel lub zarządca powinien dopilnować usunięcia stwierdzonych usterek oraz regularnego czyszczenia przewodów.
GUNB jednoznacznie wskazuje, że w zależności od rodzaju przewodów właściciel lub zarządca powinien zapewnić udział osób z odpowiednimi uprawnieniami.
„Wybór komu zlecić kontrolę należy do właścicieli i zarządców”.
(Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, interpretacja dotycząca okresowych kontroli przewodów kominowych, 1 kwietnia 2025 r.)
Czy każdy kominiarz może zrobić każdy przegląd
Nie. Przepisy rozróżniają kwalifikacje wymagane przy poszczególnych rodzajach instalacji.
Osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim mogą przeprowadzać okresowe kontrole przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych.
W przypadku m.in. kominów przemysłowych, wolno stojących oraz kominów i przewodów, w których ciąg wymuszany jest urządzeniami mechanicznymi, wymagane są uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności. GUNB potwierdził w interpretacji opublikowanej 1 kwietnia 2025 r., że obejmuje to również przewody wentylacji mechanicznej.
Jeżeli w jednym budynku występują różne systemy, może być konieczny udział więcej niż jednej osoby o odpowiednich kwalifikacjach albo specjalisty posiadającego uprawnienia pozwalające skontrolować cały wymagany zakres.
Protokół po kontroli jest elektroniczny
Po okresowej kontroli przewodów kominowych wykonywanej na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego powstaje protokół. W przypadku kontroli przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych dokument jest sporządzany elektronicznie za pośrednictwem systemu Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków — CEEB.
GUNB podkreśla, że obowiązek elektronicznego protokołu dotyczy wszystkich przewodów objętych taką okresową kontrolą, także tych związanych z wentylacją mechaniczną. Dokument sporządza osoba przeprowadzająca kontrolę w zakresie posiadanych uprawnień.
Właściciel budynku lub lokalu może następnie pobrać protokół w formacie PDF za pośrednictwem systemu ZONE. Potrzebny jest unikalny identyfikator dokumentu oraz adres e-mail wskazany podczas kontroli.
Dlaczego kontrola przed sezonem grzewczym ma praktyczne znaczenie
Prawo wymaga kontroli minimum raz w roku i nie określa jednego ogólnopolskiego dnia, w którym każdy właściciel musi ją wykonać. Z punktu widzenia bezpieczeństwa służby przeciwpożarowe regularnie przypominają jednak o sprawdzeniu przewodów przed rozpoczęciem intensywnego użytkowania ogrzewania.
Państwowa Straż Pożarna wskazuje, że nagromadzona sadza może zapalić się wewnątrz komina. Konsekwencją może być jego uszkodzenie, pęknięcie, przeniesienie ognia na elementy budynku albo zagrożenie zatruciem produktami spalania.
Komenda Miejska PSP w Szczecinie podaje, że temperatura podczas pożaru sadzy może sięgać nawet około 1000°C. Tak wysoka temperatura grozi rozszczelnieniem przewodu oraz przedostaniem się ognia do konstrukcji dachu lub poddasza.
Roczna kontrola nie jest więc formalnością dotyczącą wyłącznie dokumentacji. Jej zadaniem jest wykrycie problemów z drożnością, ciągiem, stanem technicznym i wentylacją zanim instalacja zacznie intensywnie pracować przez kolejne miesiące.
Co przygotować przed wizytą kominiarza
Właściciel powinien przede wszystkim zapewnić dostęp do miejsc, które mają zostać skontrolowane: urządzeń grzewczych, wyczystek, przewodów i elementów umożliwiających sprawdzenie komina. Dostęp do czyszczenia i okresowych kontroli jest jednym z punktów oficjalnego zakresu badania wskazywanego przez GUNB.
Praktycznie przed kontrolą warto mieć dostęp do poprzedniego protokołu, ponieważ jednym z elementów nowej kontroli jest weryfikacja wykonania wcześniejszych zaleceń. Kontrolujący sprawdza również zmiany, które od poprzedniego przeglądu wprowadzono w kanałach lub przewodach spalinowych.
Po wykonaniu przeglądu właściciel powinien sprawdzić, jakie uwagi zostały wpisane do elektronicznego protokołu i czy wskazano nieprawidłowości wymagające usunięcia.
Najważniejsze terminy przed sezonem grzewczym
Dla typowego właściciela domu najważniejsze są trzy częstotliwości wynikające z przepisów:
- Kontrola stanu technicznego przewodów kominowych — minimum raz w roku.
- Czyszczenie przewodów od palenisk na paliwo stałe — minimum raz na 3 miesiące w okresie użytkowania.
- Czyszczenie przewodów od palenisk na paliwo płynne lub gazowe — minimum raz na 6 miesięcy w okresie użytkowania.
Do tego dochodzi czyszczenie przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, chyba że warunki użytkowania wymagają większej częstotliwości.
Najczęstszy błąd polega więc na utożsamianiu jednorazowego „przeglądu kominiarskiego” z wykonaniem wszystkich obowiązków na cały rok.
Przepisy osobno regulują kontrolę stanu technicznego i osobno częstotliwość usuwania zanieczyszczeń.
Dla właściciela przed sezonem grzewczym oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko daty ostatniej wizyty kominiarza, lecz również rodzaju wykonanej czynności, dat ostatnich czyszczeń, zaleceń z poprzedniego protokołu oraz tego, czy instalację ma kontrolować mistrz kominiarski, czy — ze względu na jej konstrukcję — osoba z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.
Więcej porad o ogrodzie, warzywniku i pielęgnacji roślin znajdziesz w naszych artykułach, a także polecamy materiał: Mokra wełna mineralna na poddaszu po lecie: dach czy błędna paroizolacja
