Przycinanie dyni może ograniczyć nadmierny wzrost pędów i skierować zasoby rośliny do owoców, które zdążyły już się zawiązać. Zabiegu nie należy jednak wykonywać automatycznie tylko dlatego, że łodygi zajmują dużo miejsca. Jak informuje domenzi.pl, powołując się na zalecenia Royal Horticultural Society, przy uprawie dużych owoców ich liczbę można ograniczyć do dwóch lub trzech na roślinie, natomiast na dyni olbrzymiej pozostawia się jeden najlepiej rozwijający się owoc.
Długie, silnie ulistnione pędy połączone z małymi owocami nie zawsze oznaczają, że wystarczy sięgnąć po sekator. Przyczyną może być nadmiar azotu, niedostateczne zapylenie, zbyt duże zagęszczenie roślin albo stres wodny. University of Minnesota Extension wskazuje, że zbyt duża ilość azotu może opóźniać owocowanie i pobudzać dynię do rozwoju liści oraz łodyg kosztem części generatywnych. Ta sama instytucja wymienia również problemy z zapylaniem, suszę, zalanie korzeni i wysoką temperaturę jako możliwe powody słabego zawiązywania lub zamierania owoców.
Najpierw trzeba sprawdzić, dlaczego owoce pozostają małe
Jeżeli roślina ma rozbudowane pędy, ciemnozielone liście i niewiele owoców, należy przeanalizować nawożenie. Nadmiar nawozów azotowych sprzyja intensywnemu wzrostowi zielonych części rośliny. Dynia może wówczas wyglądać zdrowo i okazale, lecz później przechodzić do kwitnienia oraz wolniej rozwijać owoce.
Dalsze nawożenie azotem po pojawieniu się zawiązków może pogłębić przewagę wzrostu pędów nad rozwojem owoców.
Problem może też wynikać z niedostatecznego zapylenia. Dynie są zależne od owadów zapylających, a kwiaty pozostają otwarte tylko przez część poranka. Chłodna, deszczowa lub pochmurna pogoda ogranicza aktywność owadów i może sprawić, że młody owoc zacznie się rozwijać, ale później zatrzyma wzrost, zżółknie albo zgnije. University of Minnesota Extension zaznacza, że drobny owoc zamierający na pędzie bywa skutkiem niepełnego zapylenia, a nie choroby rośliny.
“Poor fruit set could be due to not enough pollination.”
(University of Minnesota Extension, poradnik dotyczący uprawy dyni i dyni zimowej).
Nie każdy drobny zawiązek należy więc zachowywać. Owoc, który po kilku dniach nie zwiększa rozmiaru, mięknie, żółknie lub zaczyna gnić od strony kwiatu, zwykle nie będzie dalej prawidłowo dojrzewał. Można go usunąć czystym narzędziem, nie uszkadzając głównego pędu.
Kiedy przycinać pędy dyni
Termin cięcia zależy od celu zabiegu. Wczesne skracanie pędów stosuje się przede wszystkim do ograniczenia rozmiarów rośliny lub pobudzenia jej do rozkrzewienia. Cięcie wykonywane po zawiązaniu owoców służy natomiast zahamowaniu dalszego wydłużania łodyg i ograniczeniu tworzenia kolejnych kwiatów.
Polskie źródła ogrodnicze zalecają, aby zasadnicze cięcie pędów owocujących wykonywać około połowy sierpnia, pozostawiając za ostatnim przeznaczonym do dojrzewania owocem dwa lub trzy liście. Taki fragment pędu nadal uczestniczy w fotosyntezie i odżywia rozwijającą się dynię. Nie należy ciąć bezpośrednio przy szypułce ani usuwać wszystkich liści znajdujących się za owocem.
W praktyce zabieg można przeprowadzić wcześniej, gdy roślina ma już kilka dobrze rozwijających się owoców, pędy nadal intensywnie rosną, a do końca sezonu pozostaje coraz mniej czasu. Cięcie powinno następować dopiero po upewnieniu się, że pozostawione owoce zostały prawidłowo zapylone, rosną i nie wykazują oznak zamierania.
Najważniejsze zasady cięcia:
- pozostawić na roślinie tylko zdrowe, regularnie rosnące owoce;
- główny pęd skrócić dwa lub trzy liście za ostatnim pozostawionym owocem;
- usunąć słabe pędy bez owoców, jeśli nadmiernie zagęszczają roślinę;
- nie wycinać jednorazowo dużej części zdrowych liści;
- używać ostrego, oczyszczonego sekatora lub noża;
- wykonać cięcie podczas suchej pogody, aby rana szybciej obeschła.
Illinois Extension przestrzega przed zbyt mocnym skracaniem dyni. Ograniczenie końcówek pędów może zmniejszyć liczbę nowych kwiatów i owoców, ale radykalne usunięcie ulistnienia ogranicza fotosyntezę, osłabiając zdolność rośliny do utrzymania już rosnącego plonu.
“Cutting them back hard however, would reduce the foliage enough to cut down on photosynthesis.”
(Illinois Extension, odpowiedź na pytanie o skracanie pędów dyni).
Ile owoców zostawić na jednej dyni
Nie istnieje jedna liczba właściwa dla wszystkich odmian. Dynie drobnoowocowe mogą utrzymać więcej zawiązków niż odmiany tworzące owoce ważące po kilka lub kilkanaście kilogramów. Znaczenie mają także żyzność gleby, nasłonecznienie, dostęp do wody i długość sezonu.
Royal Horticultural Society podaje, że na odmianach wielkoowocowych można pozostawić dwa lub trzy owoce, jeśli celem jest uzyskanie dużych, dobrze wyrośniętych dyń. W przypadku odmian olbrzymich pozostawia się jeden owoc. W innym poradniku RHS wskazuje, że odmiany dające duże owoce mogą zwykle doprowadzić do dojrzałości cztery lub pięć sztuk, podczas gdy odmiany mniejsze i plenne nie zawsze wymagają tak silnego ograniczania.
“Only allow four or five fruits to mature on the plant.”
(Royal Horticultural Society, zalecenia dotyczące większych odmian dyni).
Wybierając owoce do pozostawienia, należy zachować te, które:
- regularnie zwiększają obwód;
- mają twardą, nieuszkodzoną skórkę;
- nie żółkną przy szypułce;
- znajdują się na zdrowym, dobrze ulistnionym pędzie;
- nie mają śladów zgnilizny, pęknięć ani żerowania szkodników.
Kolejne kwiaty żeńskie i świeże zawiązki można usuwać po wybraniu docelowej liczby owoców. Zabieg jest szczególnie uzasadniony pod koniec lata, gdy nowo powstałe dynie mają niewielką szansę na osiągnięcie dojrzałości przed spadkiem temperatur.
Największego owocu nie należy wybierać wyłącznie na podstawie jego położenia. Liczy się również tempo wzrostu, stan pędu oraz jakość szypułki.
Jak prawidłowo usunąć kolejne zawiązki
Najmniejsze zawiązki można delikatnie wyłamać lub odciąć, pozostawiając pęd i liście bez uszkodzeń. Większe owoce należy odcinać ostrym narzędziem, ponieważ szarpanie może naderwać łodygę albo uszkodzić węzeł, z którego wyrastają liście i pędy boczne.
Zabiegu nie powinno się wykonywać podczas opadów ani wtedy, gdy roślina jest mokra. Każde cięcie tworzy ranę, przez którą mogą wnikać patogeny. Narzędzie warto oczyścić przed rozpoczęciem pracy i ponownie przed przejściem do następnej rośliny.
Nie należy usuwać wszystkich młodych owoców jednocześnie, dopóki nie ma pewności, że wybrane egzemplarze rozwijają się prawidłowo. Jeżeli pozostawiona dynia przestanie rosnąć kilka dni po zabiegu, roślina może zostać bez plonu.
Samo cięcie nie wystarczy: woda i nawożenie po zawiązaniu owoców
Po ograniczeniu liczby owoców roślina nadal potrzebuje równomiernej wilgotności. Przesuszenie gleby w okresie wzrostu dyń może zahamować ich rozwój, natomiast zalanie ogranicza dostęp tlenu do korzeni i utrudnia pobieranie składników pokarmowych. Wodę należy kierować na podłoże wokół korzeni, nie na liście i kwiaty. Illinois Extension zaleca unikanie moczenia liści, szczególnie późnym wieczorem, ponieważ długotrwała wilgoć sprzyja chorobom.
RHS rekomenduje po zawiązaniu pierwszych owoców stosowanie nawozu o podwyższonej zawartości potasu co 10–14 dni, zgodnie z instrukcją konkretnego preparatu. Potas wspiera wzrost i dojrzewanie owoców, podczas gdy dalsze intensywne nawożenie azotem może podtrzymywać rozwój liści oraz pędów.
Owoce leżące bezpośrednio na wilgotnej ziemi warto zabezpieczyć warstwą suchej słomy, deską lub innym przepuszczającym powietrze podkładem. Ogranicza to długotrwały kontakt skórki z mokrym podłożem. Nie należy natomiast regularnie obracać dużych dyń ani podnosić ich za szypułkę, ponieważ łatwo uszkodzić połączenie owocu z pędem.
Kiedy nie przycinać dyni
Cięcia lepiej zaniechać, gdy roślina jest osłabiona przez chorobę, świeżo zwiędła po suszy albo ma tylko jeden niepewny zawiązek. Najpierw należy ustabilizować podlewanie, ocenić zdrowotność liści i sprawdzić, czy owoc faktycznie przyrasta.
Nie trzeba również mocno ograniczać zdrowych odmian miniaturowych, które naturalnie wydają liczne, niewielkie owoce. Ich rozmiar wynika z cech odmianowych, a nie z niedoboru składników pokarmowych. Informację o oczekiwanej masie i liczbie owoców należy sprawdzić na opakowaniu nasion lub w opisie odmiany.
Długie pędy są naturalną cechą wielu dyń płożących. Powodem do działania jest dopiero sytuacja, w której roślina nadal tworzy nowe łodygi i kwiaty, podczas gdy wcześniej zawiązane owoce pozostają małe lub do końca sezonu nie zdążą dojrzeć. Wtedy należy wybrać zdrowe owoce, usunąć zbędne zawiązki i skrócić pędy, pozostawiając dwa lub trzy liście za ostatnią dynią przeznaczoną do dojrzewania.
Więcej porad o ogrodzie, warzywniku i pielęgnacji roślin znajdziesz w naszych artykułach, a także polecamy materiał: Telefon przegrzał się w samochodzie i nie chce się ładować. Jak bezpiecznie schłodzić baterię
